Πότε φυτεύονται τα λαχανικά;
Σε 30 δευτερόλεπτα
Η εποχή φύτευσης των λαχανικών δεν είναι ίδια σε όλη την Ελλάδα.
- Στη Νότια Ελλάδα οι φυτεύσεις ξεκινούν νωρίτερα λόγω ήπιου χειμώνα
- Στην Κεντρική Ελλάδα οι ημερομηνίες είναι ενδιάμεσες
- Στη Βόρεια Ελλάδα καθυστερούν λόγω παγετού και χαμηλών θερμοκρασιών
Η επιλογή της σωστής περιόδου εξαρτάται από:
- θερμοκρασία εδάφους
- φωτισμό
- τύπο καλλιέργειας (υπαίθρια ή θερμοκήπιο)
- στόχο παραγωγής (πρώιμη ή όψιμη αγορά)
Η ίδια καλλιέργεια μπορεί να φυτευτεί σε διαφορετικές ημερομηνίες, ανάλογα με το πότε θέλουμε να βγει στην αγορά.
Η σωστή εποχή φύτευσης είναι από τους πιο καθοριστικούς παράγοντες για την επιτυχία μιας καλλιέργειας.
Δεν υπάρχει μία απάντηση για όλα τα λαχανικά.
Η φύτευση εξαρτάται κυρίως από:
- την περιοχή της Ελλάδας
- τις θερμοκρασίες
- το μικροκλίμα στον αγρό
- τον τύπο καλλιέργειας (υπαίθρια ή θερμοκηπίου)
- τον στόχο της παραγωγής (πρώιμη, όψιμη ή εκτός εποχής)
- την ένταση του φωτός
Στην πράξη, ο ίδιος παραγωγός μπορεί να φυτεύει το ίδιο είδος σε διαφορετικές ημερομηνίες, ανάλογα με την αγορά που θέλει να καλύψει.
Τι καθορίζει την εποχή φύτευσης
Τα βασικά στοιχεία που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη είναι:
- Ελάχιστη θερμοκρασία εδάφους
- Κίνδυνος παγετού
- Διάρκεια ημέρας
- Ρυθμός ανάπτυξης φυτού
Η θερμοκρασία του εδάφους, ειδικώς τις πρώτες 15 μέρες από την μεταφύτευση είναι πιο σημαντική από την θερμοκρασία του αέρα
Για αυτό, η Ελλάδα χωρίζεται πρακτικά σε τρεις ζώνες:
- Βόρεια Ελλάδα (Μακεδονία, Ήπειρος, Θράκη)
- Νότια Ελλάδα (Κρήτη, Πελοπόννησος)
- Κεντρική Ελλάδα
Ενδεικτικές εποχές φύτευσης (σπορόφυτα)
Ανοιξιάτικες – καλοκαιρινές καλλιέργειες
Υπαίθρια καλλιέργεια
|
Είδος |
Νότια Ελλάδα |
Κεντρική Ελλάδα |
Βόρεια Ελλάδα |
|---|---|---|---|
|
Ντομάτα |
Τέλος Φεβ – Μάρ |
Μέσα Μάρ – Απρ |
Τέλος Απρ – Μάι |
|
Πιπεριά |
Τέλος Φεβ – Μάρ |
Μέσα Μάρ – Απρ |
Τέλος Απρ – Μάι |
|
Μελιτζάνα |
Φεβ – Μάρ |
Μάρ – Απρ |
Απρ – Μάι |
|
Αγγούρι |
Τέλος Μάρ – Απρ |
Απρ – Μάι |
Μάι – Μέσα Ιούν |
|
Κολοκυ-θάκι |
Μάρ – Απρ |
Απρ – Μάι |
Μάι – Ιούν |
|
Καρπούζι |
Μάρ – Απρ |
Απρ – Μέσα Μάι |
Μέσα Μάι – Ιουν |
|
Πεπόνι |
Μάρ – Απρ |
Απρ – Μάι |
Μάι |
|
Μαρούλι |
Φεβ – Απρ |
Μάρ – Μάι |
Απρ – Μάι |
Καλλιέργεια σε θερμοκήπιο
Αναφορά σε κρύα ή ελαφρώς θερμαινόμενα θερμοκήπια.
|
Είδος |
Νότια Ελλάδα |
Κεντρική Ελλάδα |
Βόρεια Ελλάδα |
|---|---|---|---|
|
Ντομάτα |
Δεκ – Φεβ, |
Ιαν – Μάρ |
Φεβ – Απρ |
|
Πιπεριά |
Δεκ – Φεβ |
Ιαν – Μάρ |
Φεβ – Απρ |
|
Μελιτζάνα |
Δεκ – Φεβ |
Ιαν – Μάρ |
Φεβ – Απρ |
|
Αγγούρι |
Ιαν – Μάρ |
Φεβ – Απρ |
Μάρ – Μάι |
|
Κολοκυ-θάκι |
Ιαν – Μάρ, |
Φεβ – Απρ |
Μάρ – Μάι |
|
Καρπούζι / Πεπόνι |
Ιαν – Μάρ |
Φεβ – Απρ |
Απρ – Μάι |
|
Μαρούλι |
Σεπτ – Μάιο |
Σεπτ – Μάιο |
Αυγ – Μάι |
Σημειώσεις:
- Οι πιπεριές και οι μελιτζάνες μπορεί να παρουσιάσουν ανθόροια λόγω χαμηλού φωτισμού και κρύων νυκτών, ακόμα και με σωστή θερμοκρασία εδάφους (18 oC)
- Φυτεύσεις Δεκεμβρίου για Πιπεριά και Μελιτζάνα μόνον για εξειδικευμένα υβρίδια στην Νότια Κρήτη.
- Στις χειμωνιάτικες φυτεύσεις στην Β. Ελλάδα, ακόμα και με πολύ θέρμανση, πρόβλημα είναι ο χαμηλός φωτισμός. Οι κύκλοι αναπτύξεως είναι 30-50% μακρύτεροι από ό,τι στην Νότια Ελλάδα λόγω επιπέδων φωτός.
Φθινοπωρινές – χειμερινές καλλιέργειες
|
Είδος |
Νότια Ελλάδα |
Κεντρική Ελλάδα |
Βόρεια Ελλάδα |
|---|---|---|---|
|
Μαρούλι |
Σεπ – Φεβ |
Σεπ – Ιαν |
Αυγ – Δεκ |
|
Λάχανο |
Αυγ – Οκτ |
Ιούλ – Σεπ |
Ιούλ – Αυγ |
|
Μπρόκολο |
Αυγ – Οκτ |
Ιούλ – Σεπ |
Ιούλ – Αυγ |
|
Κουνουπίδι |
Αυγ – Οκτ |
Ιούλ – Σεπ |
Ιούλ – Αυγ |
Σημαντικές διευκρινίσεις:
Οι παραπάνω περίοδοι είναι ενδεικτικές και μπορεί να μεταβάλλονται ανάλογα με:
- το μικροκλίμα της περιοχής
- το επίπεδο προστασίας (απλό τούνελ, θερμαινόμενο θερμοκήπιο)
- την ποικιλία
Κυρίως αναφέρονται καλλιέργειες σε κρύα ή ελαφρώς θερμαινόμενα θερμοκήπια.
Η επιλογή μεταξύ υπαίθριας και θερμοκηπιακής καλλιέργειας δεν είναι μόνο τεχνική απόφαση, αλλά και εμπορική.
Η σωστή χρονική τοποθέτηση της παραγωγής μπορεί να καθορίσει την τελική τιμή πώλησης
Γιατί διαφέρουν τόσο οι ημερομηνίες;
Η βασική διαφορά είναι η θερμοκρασία.
- Στη Νότια Ελλάδα οι χειμώνες είναι ήπιοι → πολύ πρώιμες φυτεύσεις
- Στη Βόρεια Ελλάδα υπάρχει παγετός → καθυστέρηση φύτευσης
- Η Κεντρική Ελλάδα λειτουργεί ως μεταβατική ζώνη
Εμπορική στρατηγική: πότε έχει νόημα να φυτεύσω;
Εδώ είναι το σημείο που ξεχωρίζει ένας επαγγελματίας παραγωγός.
Δεν αρκεί να φυτεύουμε “όταν μπορούμε”.
Πρέπει να φυτεύουμε όταν έχει νόημα οικονομικά.
Παραδείγματα:
- Βόρεια Ελλάδα – χειμώνας
- Θερμοκήπια με υψηλό κόστος θέρμανσης
- Ανταγωνισμός με Νότια Ελλάδα
Συχνά χαμηλή αποδοτικότητα
- Κρήτη – καλοκαίρι
- Υψηλό κόστος μεταφοράς προς την αγορά
- Ανταγωνισμός με κοντινότερες περιοχές
Μειωμένο περιθώριο κέρδους
Συμπέρασμα
Η σωστή επιλογή εποχής φύτευσης είναι συνδυασμός:
- κλιματικών συνθηκών
- επιλογής ποικιλίας
- στρατηγικής αγοράς
Ο παραγωγός που προσαρμόζεται σωστά σε αυτά τα δεδομένα,
έχει μεγαλύτερη σταθερότητα και καλύτερη απόδοση στην καλλιέργεια.
Τι να ελέγξετε πριν τη φύτευση
Πριν αποφασίσετε πότε θα φυτέψετε, εξετάστε τα εξής:
- Θερμοκρασία εδάφους
Οι πρώτες ημέρες μετά τη μεταφύτευση είναι κρίσιμες για την εγκατάσταση του φυτού - Διαθέσιμος φωτισμός
Χαμηλό φως τον χειμώνα μπορεί να καθυστερήσει σημαντικά την ανάπτυξη - Κίνδυνος παγετού
Ιδιαίτερα σημαντικός στη Βόρεια Ελλάδα - Κόστος καλλιέργειας
Θέρμανση, ενέργεια και μεταφορές επηρεάζουν άμεσα το αποτέλεσμα - Επιλογή ποικιλίας
Ορισμένα υβρίδια είναι κατάλληλα για πρώιμες ή δύσκολες συνθήκες - Στόχος αγοράς
Το πότε θα βγει το προϊόν μπορεί να είναι πιο σημαντικό από το πότε φυτεύεται
Η σωστή απόφαση δεν βασίζεται μόνο στις συνθήκες του αγρού, αλλά και στη στρατηγική της εκμετάλλευσης.
Οι πληροφορίες και οι καλλιεργητικές οδηγίες που παρουσιάζονται είναι ενδεικτικές και βασίζονται σε γενικά δεδομένα καλλιέργειας.
Διαφοροποιούνται ανάλογα με τις τοπικές εδαφοκλιματικές συνθήκες και τις καλλιεργητικές πρακτικές.
Δεν αποτελούν εγγύηση αποτελέσματος ούτε δεσμευτική σύσταση από το φυτώριο.
