2. Από το δέσιμο και μέχρι τον σχηματισμό της τελευταίας ταξιανθίας (π.χ. έως τον 13ο σταυρό, περίπου 9 εβδομάδες), καθώς και κατά την συγκομιδή των πρώτων καρπών, υπάρχει μεγάλη ζήτηση σε άζωτο και φωσφόρο και πολύ μεγάλη σε κάλιο.
3. Στη συνέχεια και μέχρι περίπου το 85% της συγκομιδής (περίπου 5 εβδομάδες), η ζήτηση σε κάλιο μειώνεται, παραμένει κανονική για τον φωσφόρο και αυξάνεται για άζωτο, ασβέστιο και μαγνήσιο.
4. Μέχρι το τέλος της καλλιέργειας (περίπου 2 εβδομάδες), καθώς σταματά η δημιουργία ξηρής μάζας, μειώνεται σημαντικά η ζήτηση για τα περισσότερα θρεπτικά στοιχεία. Ο φωσφόρος απορροφάται σε κανονικά επίπεδα, ενώ παραμένει αυξημένη η ανάγκη σε ασβέστιο.

Υπάρχουν διαφοροποιήσεις στην διάρκεια των φάσεων, ανάλογα με τον τύπο της τομάτας (αναρριχώμενη ή χαμηλή). Η σωστή χρονική στιγμή φύτευσης επηρεάζει άμεσα και τις ανάγκες λίπανσης. Δείτε πότε φυτεύονται τα λαχανικά.

Η τομάτα αποδίδει καλύτερα σε εδάφη πλούσια σε οργανική ουσία. Αν είναι δυνατόν, εφαρμόστε περίπου 5 cm κομπόστ ή άλλη οργανική ύλη και ενσωματώστε την στα πρώτα 10–15 cm του εδάφους.

Στην περίπτωση αγελαδινής κοπριάς, συνιστάται να αποφεύγονται ποσότητες άνω των 4 τόνων/στρέμμα, ώστε να αποφευχθεί υπερβολική παροχή αζώτου.

Στην υπαίθρια καλλιέργεια, η χλωρή λίπανση δίνει καλά αποτελέσματα όταν ενσωματώνεται περίπου έναν μήνα πριν τη φύτευση. Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να χρειαστεί επιπλέον νιτρικό άζωτο, καθώς καταναλώνεται από τους μικροοργανισμούς που αποδομούν τη χλωρή μάζα.

Από την έναρξη της καρπόδεσης, η ζήτηση σε θρεπτικά στοιχεία αυξάνεται σημαντικά και μειώνεται προς το τέλος της καλλιέργειας.

Η υπερβολική παροχή αζώτου οδηγεί σε έντονη βλαστική ανάπτυξη και μειωμένη καρποφορία.

Η μορφή του αζώτου επηρεάζει την ανάπτυξη των φυτών. Υψηλή αναλογία νιτρικού αζώτου συνήθως οδηγεί σε πιο συμπαγή ανάπτυξη, με μικρότερα μεσογονάτια και σκούρο πράσινο χρώμα. Αντίθετα, το αμμωνιακό άζωτο και η ουρία ευνοούν πιο έντονη βλάστηση με μεγαλύτερα μεσογονάτια.

Ο παραγωγός μπορεί να ρυθμίζει την αναλογία των μορφών αζώτου ανάλογα με την επιθυμητή ανάπτυξη.

Οι καρποί της τομάτας περιέχουν σημαντικό ποσοστό του συνολικού φωσφόρου του φυτού.

Ο φωσφόρος ευνοεί την ανάπτυξη του ριζικού συστήματος και την πρωιμότητα, γι’ αυτό πρέπει να δίνεται κυρίως στα αρχικά στάδια της καλλιέργειας.

Σε χαμηλές θερμοκρασίες εδάφους περιορίζεται η πρόσληψή του, με αποτέλεσμα τα φυτά να εμφανίζουν χαρακτηριστικό μωβ χρωματισμό.

Το κάλιο συμβάλλει στην ποιότητα, τη γεύση και τον χρωματισμό των καρπών.

Η ζήτηση της τομάτας σε κάλιο είναι συχνά υψηλότερη από το άζωτο (έως και 2 φορές, ανάλογα με τις συνθήκες).

Έλλειψη καλίου μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στον χρωματισμό των καρπών, ενώ υπερβολικές ποσότητες μπορεί να οδηγήσουν σε έλλειψη μαγνησίου.

Η επαρκής παροχή μαγνησίου συμβάλλει στη σωστή ανάπτυξη των φυτών και στη βελτίωση της ποιότητας των καρπών.

Η έλλειψη ασβεστίου μπορεί να προκαλέσει την ξηρή κορυφή (blossom end rot).

Αντιμετωπίζεται με διαφυλλικές εφαρμογές, όπως:

• 4 g ανά λίτρο χλωριούχου ασβεστίου (CaCl₂)
• ή 7,5–10 g ανά λίτρο νιτρικού ασβεστίου

Ο σχετικός πίνακας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εκτίμηση των επιπέδων θρεπτικών στοιχείων της καλλιέργειας.

ADAS “Diagnosis of Mineral Disorders in Plants”, London 1987

Ο τύπος του λιπάσματος εξαρτάται από τη σύσταση του εδάφους, επομένως απαιτείται ανάλυση εδάφους.

Όταν το έδαφος είναι ισορροπημένο ή πλούσιο σε άζωτο, συνιστάται λίπασμα με λιγότερο άζωτο και περισσότερο φωσφόρο. Σε φτωχά εδάφη σε άζωτο, προτιμάται ισορροπημένο λίπασμα.

Σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει ανάλυση, ο παραγωγός μπορεί να βασιστεί στην προηγούμενη εμπειρία του αγρού.

Απαιτείται προσοχή στην παροχή αζώτου: υπερβολικές ποσότητες οδηγούν σε έντονη βλάστηση και μειωμένη παραγωγή.

Η τομάτα είναι ευαίσθητη σε υψηλά επίπεδα χλωρίου, επομένως καλό είναι να αποφεύγονται λιπάσματα όπως το χλωριούχο κάλιο.

Με βάση αυτόν τον πίνακα των αναγκών της ντομάτας σε θρεπτικά στοιχεία, η λίπανση θα μπορούσε να γίνει ως ακολούθως:

• Πριν την φύτευση: δίνουμε το σύνολο του φωσφόρου και τα 4/5 του καλίου.
• Στην φύτευση: 6 μονάδες αζώτου
• Στην παραγωγή:
  • Το υπόλοιπο άζωτο σε 2 ή 3 δόσεις, από την άνθιση
  • Το υπόλοιπο του καλίου στην μέση της συγκομιδής.
• Σε παρατεταμένη καλλιέργεια: παροχή αζώτου και καλίου ανά 10 ημέρες

• Έμφαση σε φωσφόρο και κάλιο
• Περιορισμένο άζωτο στην αρχή
• Σταδιακή χορήγηση αζώτου και καλίου έως το τέλος

• Αν υπάρχει ήδη υψηλό άζωτο στο έδαφος (>50 ppm), αποφεύγεται η βασική λίπανση με άζωτο
• Πιθανή μείωση συνολικών αναγκών λόγω μικρότερης παραγωγής

• Henri Zuang, CTIFL, “La Fertilisation des Cultures Légumières”, Paris 1982
• Geoffrey Winsor, Peter Adams, ADAS, “Diagnosis of Mineral Disorders in Plants”, London, 1987
• Fiche Technique : Tomate sous Serre
• Optimisation De La Fertilisation Et Essais De Variétés Pour La Production De Tomates En Grands Tunnels